Hát Then của Việt Nam được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể

Hát Then được xem là “món ăn” tinh thần có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống sinh hoạt và văn hoá của đồng bào dân tộc Tày của tỉnh Tuyên Quang. Hát Then đã được UNESCO công nhận và vinh danh là di sản . Then là một loại hình nghệ thuật văn hóa dân gian có xuất sứ từ tên gọi (Thiên) của người Tày, nhằm chỉ một loại hình văn hóa tín ngưỡng.

Theo quan niệm dân gian xưa, “Then” có nghĩa là “Thiên” (Trời) và được coi là điệu hát của những thần tiên truyền lại. Thông qua những quan niệm về Mường Trời, Mường Đất, Mường Nước, người Tày đã giải thích về mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên đồng thời bày tỏ ước vọng về chỗ dựa tinh thần, tạo dựng niềm tin để vượt qua các khó khăn, trở ngại trong cuộc sống.

Hát Then đã được UNESCO ghi danh

Hát then đã được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Những năm qua, cộng đồng dân tộc Tày ở tỉnh Tuyên Quang đã và đang nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị của loại hình di sản độc đáo này. Dân tộc Tày ở Tuyên Quang chiếm trên 25% dân số toàn tỉnh và chiếm hơn 50% số dân các dân tộc thiểu số. Chính cộng đồng dân tộc Tày cổ cư trú ở nơi đây đã góp phần sáng tạo nên nền văn hóa bản địa phong phú và đa dạng, nổi bật là hình thức hát then. Then thường được sử dụng trong các nghi lễ tín ngưỡng: cầu mùa, cầu yên, cấp sắc, gọi hồn…

Hát Then quạt được sử dụng trong các nghi lễ cầu yên, như: Cúng mụ, giải hạn, chữa bệnh
Hát Then quạt được sử dụng trong các nghi lễ cầu yên, như: Cúng mụ, giải hạn, chữa bệnh

Then Tày Tuyên Quang có hai hình thức thể hiện là Then quạt và Then tính. Then quạt được sử dụng trong các nghi lễ cầu yên, như: Cúng mụ, giải hạn, chữa bệnh… Khi thực hành Then quạt, người hát chỉ dùng quạt, mặc quần áo màu đỏ, khăn đỏ, đội mũ đỏ. Giai điệu Then quạt lời hát kéo dài, chủ yếu là âm điệu… Then tính ra đời và phát triển trên cơ sở Then quạt, nhưng có nhạc cụ đệm là đàn tính (tính tẩu) và chùm sóc, khi thể hiện vừa đàn, vừa hát, nhịp lúc nhanh lúc chậm tùy thuộc vào nội dung khúc hát. Như vậy, Then tính rút gọn hơn về số câu và nhịp phách.

Hát Then có làn điệu dung dị, gần gũi

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với những làn điệu then, nghệ nhân nhân dân Hà Văn Thuấn, cây đại thụ về di sản then của tỉnh. Tuyên Quang vẫn hàng ngày tận tâm truyền dạy những làn điệu then cho thế. Hệ sau với hy vọng quảng bá nhiều hơn di sản hát then với mọi người. Ngoài cô cháu ngoại thì ông còn mở lớp dạy miễn phí dành cho các bạn trẻ có đam mê học hát then.

Ngôn ngữ lời then mộc mạc, giàu hình ảnh, gần gũi với cuộc sống đời thường. Sử dụng ngôn từ tượng hình, tượng thanh phong phú, lối so sánh, ví von. Nội dung các khúc hát then đều toát lên tư tưởng nhân văn sâu sắc, chứa đựng tình yêu thiên nhiên (mong muốn nhân an, vật thịnh, mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi…), tình yêu đôi lứa, nghĩa vợ chồng, dăn dạy đạo lý làm người, ca ngợi  làng bản, quê hương…

Bạn đang đọc tin tức tại swfparts.com

Bảo tồn và truyền dạy di sản văn hóa dân tộc

Những làn điệu then mượt mà, dung dị ấy trải qua bao. Biến đổi của năm tháng vẫn luôn hiện diện trong đời. Sống văn hóa, tín ngưỡng tiêu biểu của người Tày ở Tuyên Quang bởi nó bắt nguồn từ tình yêu. Từ chính cuộc sống lao động sản xuất của đồng bào Tày để rồi được lưu truyền. Gìn giữ trong tâm trí của thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Nhiều bạn trẻ ngay từ nhỏ đã được các nghệ nhân truyền dạy phong tục văn hóa hát Then
Nhiều bạn trẻ ngay từ nhỏ đã được các nghệ nhân truyền dạy phong tục văn hóa hát Then

Để khuyến khích và tôn vinh các nghệ nhân dân gian đã có công trong việc. Bảo tồn và truyền dạy di sản văn hóa dân tộc, tỉnh đã trình và được. Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân. Ưu tú cho 10 nghệ nhân, trong đó, có. 4 nghệ nhân thuộc lĩnh vực văn hóa dân gian dân tộc. Tày, gồm: Nghệ nhân Nhân dân Hà Văn Thuấn (Hà Thuấn), dân tộc Tày, xã Tân An (Chiêm Hóa); các Nghệ nhân Ưu tú: Nguyễn Mạnh Thẩm, dân tộc Tày, xã Thanh Tương (Nà Hang); Ma Văn Đức, dân tộc Tày (thành phố Tuyên Quang); Hà Ngọc Cao, dân tộc Tày, xã Xuân Quang (Chiêm Hóa).

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.